Hoewel de 76 jarige Henk van de Guchte niet meer aan wedstrijden mee doet, rijdt hij nog steeds paard. Van de Guchte: "Volgende week verwacht ze een veulen dus nu kan het even niet." Foto: C. Frederiks
Hoewel de 76 jarige Henk van de Guchte niet meer aan wedstrijden mee doet, rijdt hij nog steeds paard. Van de Guchte: "Volgende week verwacht ze een veulen dus nu kan het even niet." Foto: C. Frederiks (Foto: Carrie Frederiks)

´Er is veel veranderd, maar er is ook veel gebleven´

De ringrijderijvereniging Ons Genoegen uit Wemeldinge bestaat dit jaar honderd jaar en werd derhalve opgericht in 1919. Het is de enige vereniging op Zuid-Beveland uit die tijd die is blijven bestaan. Alle reden dus voor een feestje én een terugblik, want dat hoort er ook bij als je zo oud bent. Het jubileum wordt in delen gevierd. De leden hebben eerder dit jaar al een busreisje naar Blijdorp gemaakt en in november staat een er groot jubileumfeest gepland. Om het eeuwfeest compleet te maken, komt er later dit jaar een boek uit over het 100-jarig bestaan van de ringrijderijvereniging. Henk van de Guchte, de 'speaker' van de vereniging blikt terug en vertelt over het wel en wee van Ons Genoegen, die meermaals in zijn bestaan werd bedreigd.

door Carrie Frederiks

De 76.jarige Henk van de Guchte is vanaf zijn twintigste verbonden aan Ons Genoegen en heeft in die 56 jaar de club zien veranderen. "Er is veel veranderd, maar er is ook veel gebleven," zegt hij. Terwijl hij voorzichtig van de nog hete koffie nipt, dwaalt zijn blik naar buiten waar boerenzwaluwen af en aan vliegen. Als het kopje leeg is, begint hij aan zijn verhaal dat duidelijk niet voor de eerste keer wordt verteld. "De vereniging is in 1919 door een aantal boerenzoons en knechts op de dorsvloer van boerderij De Stelhoeve opgericht. Naar Bevelandse traditie wordt de ring met een korte stok gestoken en dus niet met een lange lans zoals in de rest van Zeeland. Ook toen al werden de paarden geslingerd, dat is Zeeuws voor invlechten, maar dat ging heel anders dan nu."

Hard werken

"In die tijd was het hard werken op de boerenbedrijven. Er was nauwelijks tijd voor ontspanning. Je had niet veel anders dan die ene ringrijderswedstrijd in het jaar." Die werd in eerste instantie op de laatste zaterdag van juni verreden, omdat prins Bernhard rond die tijd (30 juni) verjaarde. Later is de wedstrijd verschoven naar de eerste zaterdag van juli. "Dat was in verband met de Zeeuwse dag van het paard die op dezelfde dag werd gehouden. Veel van onze leden gingen daar heen om hun paard te laten keuren. Er bleven dan te weinig deelnemers voor de wedstrijd over," verklaart Van de Guchte.

Boerenzonen en knechts

Hij onderbreekt zijn verhaal om de koffie nog eens bij te schenken. Zodra hij weer zit hervat hij geroutineerd zijn verhaal: "In die begintijd werd er alleen 's middags gereden, tegenwoordig is dat de hele dag. De muziek ging toentertijd voorop door het dorp en de paarden met hun berijders er achteraan. Daarna begon het rijden: meisjes langs de baan; jongens op Zeeuwse trekpaarden; trotse boeren; sterke verhalen, je kent dat wel. Ringrijden werd eigenlijk alleen maar door boerenzonen en knechts gedaan. Die konden het paard van de boer gebruiken."

Anekdote

Ineens schiet hem een leuk voorval te binnen: "Weet je", zegt hij, "vroeger was het natuurlijk nog niet zo druk op straat en na de wedstrijd lieten de boerenknechts gewoon hun paard los. Die liepen dan zelf naar huis, want die wisten de weg hé. Dat deden ze niet allemelle hoor; het was een enkeling die dat lukte. Later, als de gezelligheid voorbij was, gingen ze er zelf achteraan." De voormalig ringsteker glimlacht bij de gedachte.

Paardentekort

"Je kon vroeger alleen maar lid worden als je op 'Weumelinge' woonde. Dat heeft standgehouden tot de jaren vijftig. Toen kwam de tractor in opmars en verdwenen de paarden. In 1965 was het glad gebeurd, want ook de boerenknechts verdwenen en er waren bijna geen leden meer." In een poging om het tij te keren,werden vanaf 1965 werd het mensen uit omliggende gemeenten toegestaan om lid te worden en ook voor het tekort aan paarden werd een oplossing gevonden. "Op Walcheren stond een manege waar ze paarden verhuurden en die kwamen ze met een vrachtwagen naar Wemeldinge brengen. Dat was trouwens een heel gebeuren hoor want die paarden had je nog nooit gezien. Tegen de tijd dat je aan zo'n paard gewend was, was de wedstrijd voorbij."

De eerste dame: van korte duur

In 1955 werd de eerste dame lid, al was dat van korte duur. Pas in de jaren zestig werden er weer vrouwelijke leden verwelkomd en die brachten hun eigen rijpaard mee. Tegenwoordig zijn de dames in de meerderheid. Van de Guchte staat op en komt terug met een stapeltje foto's. "Kijk hier zie je de paarden die van de manage kwamen," wijst hij. "Allemaal trekpaarden, zie je wel? Nu zijn het eigenlijk alleen de mannen die nog een trekpaard hebben. Wat ook veranderd is, is dat we nu niet één, maar drie keer per jaar een wedstrijd rijden: een keer in Yerseke en twee keer in Wemeldinge. En er worden regelmatig demonstraties gereden, zoals bij Jumpin'de Weel en Ons Boerengoed waar we niet in het traditionele wit met oranje gekleed zijn, maar in boerendracht."

Een pollepel om aan te sterken

Ondanks alle veranderingen zijn er ook tradities gebleven zoals het 'stoeltje rijden' op het weitje van Van Gijssel en ook de 'pollepel' wordt nog altijd verreden al zijn de spelregels daarvan veranderd. "Vroeger werd die uitgereikt aan de boerenknecht die laatste was geworden zodat hij er goed mee in de pap kon roeren. Het idee daarachter was dat als de boerenknecht maar voldoende pap at, hij zou aansterken en en de volgende wedstrijd beter kon steken. Tegenwoordig is de pollepel een felbegeerde ereprijs; degene die mis steekt, valt af. In feite wint nu dus de beste. Behalve de pollepel krijgt de winnaar ook een fles bessenjenever om mee rond te gaan." In huize Van de Guchte hangen negentien pollepels aan de muur. "Jammer dat het er geen twintig zijn," vindt hij. "Vanwege liesproblemen ben ik gestopt. Tijdens mijn laatste wedstrijd was ik bij de laatste twee, maar ik heb het dus net niet gehaald. Nu ben ik 'speaker,' dan blijf je bij de vereniging betrokken en zie je alles gebeuren."

www.wemeldingseringrijders.nl

Meer berichten