<p>De Zak van Zuid-Beveland is een prachtig voorbeeld van waardevol Zeeuws landschap. Hier het Akerwegje in Nisse met watergang, sleedoorn, holbollig weiland en wandelpad. FOTO: Maatje van der Stel BZZB</p>

De Zak van Zuid-Beveland is een prachtig voorbeeld van waardevol Zeeuws landschap. Hier het Akerwegje in Nisse met watergang, sleedoorn, holbollig weiland en wandelpad. FOTO: Maatje van der Stel BZZB

(Foto: )

‘Maak van de Zak een proefproject’

De Zak van Zuid-Beveland is een waardevol gebied met veel natuur en landschappelijke waarden. Met de Zeeuwse Omgevingsvisie 2021, een visie naar de toekomst, worden door de provincie Zeeland nu plannen voorbereid voor de toekomst van het landschap en dat biedt kansen voor de Zak. De Stichting Behoud de Zak van Zuid-Beveland heeft hierop gereageerd: “Geef de Zak een bijzondere status. Alleen zo kun je de bijzondere natuur en landschappelijke waarden goed behouden.” Feitelijk wil BZZB van de Zak één groot proefproject maken. Een proef waarbij duurzaamheid, klimaatadaptie, biodiversiteit en landbouwtransitie samen komen zonder dat het kleinschalige karakter wordt aangetast. Want dat laatste, de kleinschaligheid, is voor BZZB heel erg belangrijk. “Het is een ambitieus idee”, zegt Maatje van der Stel, secretaris BZZB. “Idealistisch zou ik bijna zeggen. Het is onze poging in de nieuwe Zeeuwse Omgevingsvisie mee te doen en het levert misschien iets op.”

door Leon Janssens

NISSE - Wat houdt die Zeeuwse omgevingsvisie nu eigenlijk in? In die visie legt de provincie haar doelen en ambities op veel gebieden voor de lange termijn vast. Daarbij is 2050 de spreekwoordelijke stip op de horizon. De visie richt zich onder meer op de onderwerpen wonen, landbouw en circulaire economie, maar bijvoorbeeld ook op cultureel erfgoed, recreatie en leefbaarheid. Allemaal zaken die de stichting ook erg bezighouden. In de achterbanraadpleging voor de Zeeuwse Omgevingsvisie heeft de BZZB haar concrete ideeën voor de toekomstige ontwikkelingen in de Zak Van Zuid-Beveland aangeboden. Die visie is erg belangrijk. Het is de leidraad voor toekomstige ontwikkelingen in onze provincie, dus ook in de Zak van Zuid-Beveland. In het algemeen richt de BZZB zich op het behoud van de Zak van Zuid-Beveland. Dit gebied omvat de polders ten zuiden van de A58 tussen ‘s-Heerenhoek - ‘s-Gravenpolder. Zuidelijk langs de Westerschelde liggen de oude kernpolders Borssele, Ellewoutsdijk, Baarland en Hoedekenskerke. Centraal bevindt zich een mozaïek van kleine en grotere ingepolderde op- en aanwassen. Noordelijk ligt de Poel, oorspronkelijk laaggelegen drassig oudland. “Op de Zeeuwse Omgevingsvisie kon iedereen reageren”, zegt Maatje van der Stel. “Er zijn veel visies, iedereen is er mee bezig. Wij deden onze duit in het zakje en proberen op te komen voor het behoud en bescherming van de natuur, landschap en cultuurwaarden.”

Zeeuws DNA

De stichting beperkt zich niet altijd alleen tot de Zak en de gemeente Borsele. Verschijnselen zoals watervervuiling, geluidhinder, luchtverontreiniging, horizonvervuiling, verbindingen zijn nu eenmaal grensoverschrijdend. Daarom worden ook de (ruimtelijke) ontwikkelingen buiten de gemeente Borsele gevolgd die mogelijk een uitstraling hebben naar de Zak. De BZZB bestaat sinds 1989. Een van hun eerste wapenfeiten was het verleggen van de verbindingsweg van de A58 naar de Westerscheldetunnel. Oorspronkelijk zou deze via de kortste weg, dwars door de Zak, van Goes naar Ellewoutsdijk aangelegd worden. Mede door inzet van de BZZB is het gelukt om deze politieke beslissing te keren en de route, met een wijde boog om de Zak heen, te wijzigen. Ook de ontwikkeling van bedrijventerrein Deltaweg in de gemeente Goes wordt op de voet gevolgd. “Wij zien grote veranderingen in Zeeuwse kernkwaliteiten van rust, landschap en herkenbare historie. Schaalvergroting en intensivering gaan ten kosten van natuur, weidevogels verdwijnen, en het landschap waar kenmerkende elementen als bomen, heggen en sloten verdwijnen. Kortom: kaalslag, het wordt ‘een kael land’. Schaalvergroting in de landbouw is ook bedrijfseconomisch een doodlopende weg. Steeds minder boeren, er verdwijnen boeren. Ook dit is een sociale kaalslag. De Zeeuwse identiteit raakt verloren, grootschalig, industrieel landschap gaat overheersen”, aldus secretaris Van der Stel. “Het Zeeuwse DNA zegt, er is maat aan alle dingen. De Zak van Zuid-Beveland is een prachtig voorbeeld van waardevol Zeeuws landschap naar aard en schaal. Grote waarden van natuur en landschap en een goed leesbare cultuurhistorische ontstaansgeschiedenis. Kenmerk in het landschap van de Zak zijn de dijken die kleine polders begrenzen, kleinschaligheid en lange smalle percelen. Hoog gewaardeerd, ook om van te genieten en op te laden. Geef de Zak waardering en geef een bijzondere status voor ontwikkeling Zeeuwse kernwaarden.”

Suggesties

Het gebied levert bij uitstek verbondenheid met de historie in haar verschijningsvorm waarin de ontstaansgeschiedenis leesbaar is. De dijken, polders, dorpen, diverse historische landschapselementen en monumenten staan hoog in het vaandel om te waarderen en te beschermen. “De Zak van Zuid-Beveland is een prachtig voorbeeld van een waardevol Zeeuws landschap met zijn typische kleinschaligheid. Het laat zich lezen als een geschiedenisboek. Eeuwenoude kronkelige dijkjes, de welen die zijn ontstaan na dijkdoorbraken, oude boerderijen en smalle, met heggen omzoomde kavels”, laat Jan Kees de Meester, voorzitter van stichting BZZB, weten. “Het is heel belangrijk om dit bijzondere landschap te behouden zodat we ook in de toekomst hier prettige kunnen wonen, leven, genieten en opladen. De Zeeuwse natuur en het landschap staan onder druk. Ook de Zak van Zuid-Beveland. Maar ook de toekomst van de dorpen en de bedrijven zijn hierbij betrokken. Hoe ga je om met de overgang van het industriegebied Vlissingen-Oost naar de dorpen en sta je wel of geen bebouwing toe op de dijken van de Westerschelde. De provincie is momenteel druk met het opstellen van de Zeeuwse Omgevingsvisie 2021. Wij als BZZB dachten ‘dat biedt ook kansen voor dit gebied’. Wij schreven daarom een uitgebreide reactie tijdens de achterbanraadpleging. Daarin doen wij vier heldere suggesties om de Zak van Zuid-Beveland te behouden, te beschermen en te versterken.” Deze vier punten zijn: geef een bijzondere status aan de Zak; laat in de Zak juist kleinschaligheid de maat blijven; handhaaf helder de groene grenzen voor dit gebied; pleit voor een proeftuin in de Zak van Zuid-Beveland waarin wordt samengewerkt op het gebied van duurzaamheid, klimaatadaptie, biodiversiteit en landbouwtransitie.

Unieke kans

De BZZB pleit er voor de Zak van Zuid-Beveland als bijzonder landschap een unieke kans te bieden als gebied voor een samenhangend proefproject duurzaamheid, klimaatadaptie, biodiversiteit en landbouwtransitie.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden